ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัลที่เทคโนโลยีการสื่อสารเข้ามามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำเนินชีวิต หน่วยงานกำกับดูแลอย่างคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช ได้แสดงบทบาทเชิงรุกในการพิทักษ์สิทธิของผู้บริโภคอย่างมีนัยสำคัญ ผ่านการประชุมครั้งสำคัญที่มุ่งเน้นการสะสางปัญหาเรื่องร้องเรียนและจัดระเบียบโครงสร้างพื้นฐานด้านโทรคมนาคมให้มีความโปร่งใสและเป็นธรรมมากยิ่งขึ้น โดยประเด็นที่ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางคือการคุ้มครองผู้ใช้งานโทรศัพท์เคลื่อนที่จากการถูกยัดเยียดรายการส่งเสริมการขายโดยไม่สมัครใจ ซึ่งถือเป็นปัญหาเรื้อรังที่สร้างความเดือดร้อนรำคาญและภาระค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นแก่ประชาชนจำนวนมากในวงกว้าง
การดำเนินงานในครั้งนี้มีจุดเริ่มต้นจากการที่ผู้ใช้บริการรายหนึ่งได้ยื่นเรื่องร้องเรียนต่อสำนักงาน กสทช เนื่องจากประสบปัญหาการถูกปรับเปลี่ยนรายละเอียดในแพ็กเกจเสริมที่ใช้งานอยู่เดิม โดยที่ทางผู้ให้บริการไม่ได้มีการขอความยินยอมหรือแจ้งให้ทราบล่วงหน้าอย่างชัดเจน ส่งผลให้ความเร็วของอินเทอร์เน็ตลดลงในขณะที่ภาระค่าใช้จ่ายยังคงอยู่ในระดับเดิม หรืออาจสูงขึ้นในบางกรณี ซึ่งพฤติการณ์ดังกล่าวถือเป็นการละเมิดข้อตกลงในสัญญาการให้บริการที่ทั้งสองฝ่ายได้ทำร่วมกันไว้แต่ต้น เมื่อเรื่องเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการฯ ผลปรากฏว่าทางบริษัทผู้ให้บริการไม่สามารถนำหลักฐานที่ชัดเจนมาแสดงได้ว่าผู้ร้องเรียนได้แสดงเจตจำนงหรือให้การยอมรับในการเปลี่ยนแปลงโปรโมชันดังกล่าวอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรหรือผ่านช่องทางยืนยันตัวตนที่น่าเชื่อถือได้
ด้วยเหตุนี้ กสทช จึงมีคำสั่งเด็ดขาดให้บริษัทดำเนินการคืนค่าบริการ ในส่วนของแพ็กเกจเสริมที่เรียกว่า เหมา เหมา ในราคา 250 บาท ที่มีการเรียกเก็บไปในช่วงเวลาที่เกิดข้อพิพาท เนื่องจากมองว่าการกระทำดังกล่าวขัดต่อประกาศมาตรฐานของสัญญาการให้บริการโทรคมนาคมที่กำหนดไว้ตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2549 ซึ่งระบุไว้อย่างชัดเจนว่าการเปลี่ยนแปลงเงื่อนไขใดๆ ในสัญญาจะต้องได้รับความยินยอมจากคู่สัญญาอีกฝ่ายเสมอ นอกจากนี้คณะกรรมการยังมีความเห็นว่าบริษัทควรจะต้องกำหนดหลักเกณฑ์ในการต่ออายุการใช้งานรายการส่งเสริมการขายให้มีความชัดเจนและเป็นมาตรฐานสากล เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความสับสนหรือการเลือกปฏิบัติกับผู้ใช้บริการรายอื่นๆ ในอนาคต ซึ่งถือเป็นการวางรากฐานในการยกระดับมาตรฐานการให้บริการในอุตสาหกรรมโทรคมนาคมไทยให้เทียบเท่าระดับสากล
มาตรการลงโทษที่ กสทช นำมาบังคับใช้นั้นถือว่ามีความเข้มงวดและเด็ดขาดอย่างยิ่ง เพื่อเป็นการป้องปรามไม่ให้ผู้ให้บริการรายใดอาศัยช่องว่างทางเทคนิคหรือกลไกการตลาดมาเอาเปรียบผู้บริโภค โดยหากพบว่าบริษัทยังคงเพิกเฉยหรือฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งในการระงับการเปลี่ยนแปลงรายการส่งเสริมการขายโดยไม่ได้รับอนุญาต กสทช จะอาศัยอำนาจตามกฎหมายในการสั่งปรับทางปกครองเป็นเงินจำนวนสูงถึงห้าแสนบาททันที และหากยังไม่มีการแก้ไขให้ถูกต้อง จะมีการปรับเพิ่มอีกวันละหนึ่งแสนบาทตลอดระยะเวลาที่ยังมีการฝ่าฝืนคำสั่งอยู่ การเคลื่อนไหวในครั้งนี้ส่งสัญญาณเตือนไปยังผู้ให้บริการทุกรายว่า การทำธุรกิจในยุคปัจจุบันความโปร่งใสและการเคารพสิทธิของผู้บริโภคคือหัวใจสำคัญที่จะมองข้ามไม่ได้อีกต่อไป
ข่าวที่คุณอาจสนใจ
นอกเหนือจากประเด็นเรื่องการคุ้มครองผู้บริโภคแล้ว กสทช ยังได้ให้ความสำคัญกับการขยายโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อรองรับความต้องการใช้งานข้อมูลที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีการอนุมัติใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคมแบบที่สามให้แก่ผู้ประกอบการรายใหม่ในการให้บริการโครงข่ายใยแก้วนำแสงแบบเช่าใช้ หรือที่รู้จักกันในนาม ดาร์ก ไฟเบอร์ (Dark Fiber) ซึ่งจะมีระยะเวลาการอนุญาตยาวนานถึงสิบห้าปี การเปิดทางให้มีผู้เล่นรายใหม่เข้ามาในตลาดโครงสร้างพื้นฐานนี้จะช่วยกระตุ้นให้เกิดการแข่งขันและการพัฒนาเทคโนโลยีการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น อันจะส่งผลดีต่อภาพรวมของเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศในระยะยาว เนื่องจากใยแก้วนำแสงคือกระดูกสันหลังสำคัญของการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตความเร็วสูงและการสื่อสารไร้สายยุคใหม่
ในส่วนของภาคธุรกิจกระจายเสียงและโทรทัศน์ กสทช ได้พิจารณาอนุมัติการขอยกเลิกใบอนุญาต ของผู้ประกอบการบางรายที่ได้รับผลกระทบจากพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไปสู่แพลตฟอร์มออนไลน์มากขึ้น โดยมีบริษัทที่ขอคืนใบอนุญาตช่องรายการโทรทัศน์แบบบอกรับสมาชิกหลายช่องรายการ ซึ่งทางคณะกรรมการได้กำหนดเงื่อนไขให้ผู้ประกอบการเหล่านั้นต้องดำเนินการชำระค่าธรรมเนียมรายปีและเงินสมทบเข้ากองทุนให้ครบถ้วนตามระเบียบก่อนที่จะยุติการประกอบกิจการอย่างเป็นทางการ ทั้งนี้เพื่อเป็นการรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยในอุตสาหกรรมสื่อและป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบต่อผู้ชมที่ยังคงใช้บริการอยู่ โดยจะมีการบันทึกประวัติการดำเนินงานไว้เพื่อเป็นฐานข้อมูลในการกำกับดูแลผู้รับใบอนุญาตในอนาคต
การบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังยังครอบคลุมไปถึงการติดตามการชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาต ซึ่งเป็นรายได้สำคัญที่นำไปใช้ในการพัฒนาสาธารณูปโภคด้านการสื่อสารของชาติ โดยพบว่ามีผู้ประกอบการบางส่วนค้างชำระค่าธรรมเนียมตามกำหนดเวลา ส่งผลให้ กสทช ต้องใช้มาตรการพักใช้ใบอนุญาตเป็นการชั่วคราวเป็นเวลาสามสิบวัน เพื่อเร่งรัดให้มีการชำระหนี้สินคงค้างพร้อมเงินเพิ่มให้เสร็จสิ้น มาตรการนี้สะท้อนให้เห็นว่าความรับผิดชอบต่อหน้าที่ในฐานะผู้รับใบอนุญาตเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้ประกอบการทุกขนาดต้องยึดถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด หากต้องการดำเนินธุรกิจต่อไปภายใต้การกำกับดูแลของรัฐ การเข้มงวดในเรื่องระเบียบวินัยทางการเงินนี้จะช่วยให้ระบบนิเวศของอุตสาหกรรมโทรคมนาคมมีความมั่นคงและยั่งยืน
บทบาทของ กสทช ในฐานะคนกลางที่คอยกำกับดูแลสมดุลระหว่างผู้ประกอบการและผู้บริโภค จึงมีความท้าทายอย่างยิ่งในสภาวะที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงไปอย่างไม่หยุดยั้ง การออกคำสั่งให้คืนค่าบริการและการลงโทษค่ายมือถือในกรณีนี้เป็นเพียงยอดภูเขาน้ำแข็งของภารกิจในการสร้างความเป็นธรรมในสังคมดิจิทัล ซึ่งประชาชนเองก็ต้องมีความตื่นรู้และหมั่นตรวจสอบสิทธิของตนเองอยู่เสมอ เมื่อพบความผิดปกติในการเรียกเก็บเงินหรือการเปลี่ยนแปลงบริการโดยไม่มีปี่มีขลุ่ย การรวบรวมหลักฐานและแจ้งเรื่องไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงเป็นหน้าที่สำคัญที่จะช่วยขับเคลื่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในเชิงโครงสร้าง และส่งเสริมให้ผู้ให้บริการหันมาให้ความสำคัญกับจริยธรรมในการดำเนินธุรกิจควบคู่ไปกับการแสวงหาผลกำไร เพื่อให้สังคมไทยก้าวสู่ยุคการสื่อสารที่ไร้พรมแดนอย่างมีคุณภาพและปลอดภัยอย่างแท้จริง
